Onderstroom: De kracht van de gemeenschap

Onderstroom | 01.12.2026 | 20:00 - 21:30 uur | BLIK

Overal in Nederland staan we voor grote ruimtelijke uitdagingen. Van wonen en klimaat tot stikstof en de rechtvaardige stad. Wie alleen wacht op structurele oplossingen van boven, mist wat er ook in Nijmegen groeit onder het maaiveld. We bespreken met stadmaker Teun Gautier en adviseur omgevingswet Niels

Spierings hoe lokale initiatiefnemers vanuit gedeelde waarden vormgeven aan het Nijmegen van morgen.

Onderstroom

Wereldwijd werken onder de radar volgens transitie-expert Jan Rotmans één miljard mensen aan een betere, schonere en gezondere leefomgeving. Mensen zoeken elkaar op en verenigen zich in gemeenschappen om hun eigen schone energie op te wekken, duurzaam voedsel te verbouwen of voor elkaar te zorgen. Deze maatschappelijke onderstroom is inmiddels zo groot dat het ruimtelijke opgaves in een stroomversnelling kan brengen, mits beleid, regels en economie een steun in de rug bieden.

Tijdens deze avond bespreken we de betekenis van de Nijmeegse onderstroom voor lokale stedelijke opgaven. We trappen de avond af met een lezing door stadmaker Teun Gautier (ZieglerBrandenhorst). Samen met zijn bureaupartner Floor Ziegler begeleidde hij vele bottom-up bewonersinitiatieven, die ze beschrijven in het boek Een wereld van gemeenschappen. Ze bepleiten een stad die niet bovenaf wordt georganiseerd, maar op basis van gelijkwaardigheid en partnerschap. Lokale burgerinitiatieven zijn volgens hem een bron van inspiratie voor vastlopende overheden. Samen met Floor Ziegler zet hij momenteel het Centrum van Actief Burgerschap op.

Nijmeegse onderstroom in kaart

In het kader van het jaarprogramma Onderstroom. De stille stadstransitie gaf town maker Silke Spierings in opdracht van ACN de Nijmeegse onderstroom een gezicht. Op een online kaart worden lokale initiatiefnemers gepresenteerd die bottom-up een bijdrage leveren aan een van de ruimtelijke opgaves waar we voor staan. Van wonen en klimaat tot stikstof en de rechtvaardige stad.

Na lancering van de online kaart gaan we het gesprek aan met Teun Gautier en Niels Spierings (gemeente Nijmegen) over de Nijmeegse onderstroom als aanjager van verandering. Niels Spierings ontwerpt en beheert vanuit gemeente Nijmegen het lokale omgevingsplan, waar ook kansen liggen voor het betrekken van actieve bewoners, buurtcoöperaties en maatschappelijke groeperingen om mede vorm te geven aan de leefomgeving. Hoe kunnen hun initiatieven het vertrekpunt zijn van waardengedreven stadmaken? En hoe kunnen beleid en regelgeving hen de springplank bieden om écht impact te maken?

Guest Urban Critic 2026

We sluiten de avond af met een voordracht door onze Guest Urban Critic 2026 Tim Peeters (Falsework). In het kader van zijn vrije eenjarige ambt schreef hij een essay over de terugkeer van de menselijke maat binnen de architectuur. “We kunnen heel erg veel leren van de manieren waarop mensen het stedelijk landschap gebruiken en zich toe-eigenen. De Vierdaagsefeesten in Nijmegen zijn zo’n uitzonderlijke situatie: straten, pleinen, trappartijen, infrastructuren en allerhande muurtjes en hoekjes verworden plots tot bezit van honderdduizenden mensen.”

---

Datum: dinsdag 1 december

Tijd: 20:00 - 21:30 uur

Locatie: BLIK, Waalbandijk 14 E/F, Nijmegen

Toegang: gratis